Një nga pyetjet më të zakonshme të punëkërkuesve kur shohin një vend vakant është: “Sa është paga?”. Shpesh kjo përgjigje merret vetëm gjatë ose pas intervistës, por një ndryshim i propozuar në legjislacionin shqiptar synon ta bëjë procesin shumë më transparent.

Projektligji i ri për disa ndryshime në ligjin nr. 15/2019 “Për nxitjen e punësimit” parashikon që çdo punëdhënës, publik ose privat, të bëjë publik intervalin e pagës për pozicionin e lirë të punës që shpall.

Çfarë do të ndryshojë?

Sipas projektligjit, punëdhënësit do të kenë detyrimin të shpallin ose të njoftojnë pranë institucionit përgjegjës për punësimin dhe aftësitë vendet e lira të paguara të punës.

Risia kryesore është se në shpalljen për pozicionin vakant duhet të bëhet publik edhe intervali i pagës.

Pra, në vend të një njoftimi ku shkruhet vetëm:

“Paga konkurruese” ose “Paga diskutohet në intervistë”,

një pozicion mund të paraqitet, për shembull:

Paga: 80,000 – 100,000 lekë/muaj, në varësi të eksperiencës dhe kualifikimeve.

Kjo nuk nënkupton domosdoshmërisht publikimin e një shume fikse, por të një kufiri minimal dhe maksimal brenda të cilit pritet të jetë paga për pozicionin.

Pse ka rëndësi publikimi i pagës?

Transparenca e pagave mund të ndryshojë ndjeshëm mënyrën se si kandidatët kërkojnë dhe zgjedhin një punë.

Për punëkërkuesit, informacioni mbi pagën që në fillim:

• ndihmon në përzgjedhjen e vendeve të punës që përputhen me pritshmëritë e tyre;
• shmang intervistat për pozicione ku paga është shumë larg pritshmërive;
• krijon më shumë transparencë gjatë negociimit;
• u jep kandidatëve mundësi të krahasojnë më lehtë ofertat në treg.

Edhe për punëdhënësit mund të ketë avantazhe. Një njoftim më transparent mund të sjellë kandidatura më të përshtatshme dhe të reduktojë rastet kur një kandidat tërhiqet nga procesi vetëm pasi mëson pagën në fund të intervistës.

Më shumë transparencë në tregun e punës

Qëllimi i ndryshimeve të propozuara është që procesi i rekrutimit të bëhet më i qartë dhe që punëkërkuesit të marrin vendime më të informuara.

Projektligji shkon edhe më tej, duke propozuar krijimin e Pasaportës Digjitale të Punësimit dhe Aftësive, ku do të pasqyrohen elemente të historikut profesional, kualifikimeve dhe eksperiencës së individit, si dhe ngritjen e një Observatori të Tregut të Punës dhe Aftësive.

Këto masa synojnë një treg pune më të digjitalizuar dhe më të orientuar drejt të dhënave reale mbi kërkesën dhe ofertën për profesionistë.

A është ky detyrim aktualisht në fuqi?

Jo ende.

Në këtë fazë bëhet fjalë për një projektligj, jo për një detyrim ligjor përfundimtar që zbatohet sot për çdo njoftim pune. Projektligji është pjesë e reformave të parashikuara për ndryshimin e ligjit “Për nxitjen e punësimit” dhe lidhet edhe me përafrimin e Shqipërisë me standardet e Bashkimit Evropian në fushën e punësimit.

Nëse ndryshimet miratohen në formën e propozuar, publikimi i intervalit të pagës do të kthehet nga një praktikë që sot varet kryesisht nga zgjedhja e kompanisë, në një kërkesë ligjore për shpalljet e vendeve të lira të punës.

Çfarë do të thotë kjo për të ardhmen e njoftimeve të punës?

Për vite me radhë, paga ka qenë një nga informacionet që mungon më shpesh në njoftimet e punës. Ndryshimi i propozuar mund të sjellë një standard të ri: kandidati të dijë që përpara aplikimit jo vetëm detyrat dhe kërkesat e pozicionit, por edhe çfarë kompensimi mund të presë.

Në një treg pune ku kompanitë konkurrojnë gjithnjë e më shumë për kandidatë të kualifikuar, transparenca mund të kthehet edhe në një avantazh për vetë punëdhënësit.

Publikimi i pagës nuk është thjesht çështje numrash. Ai mund ta bëjë marrëdhënien mes kandidatit dhe punëdhënësit më transparente që në hapin e parë.

Nëse projektligji miratohet, pyetja “Sa është paga?” mund të mos jetë më një surprizë e intervistës, por një informacion që kandidati e di që në momentin kur klikon “Apliko”.